Κύπρος στην προεδρία, Ελλάδα στο Eurogroup: Πώς μπαίνει η Ε.Ε. στο 2026

Η Ευρωπαϊκή Ένωση  μπαίνει στο 2026 με ένα σχήμα που σπάνια περνά απαρατήρητο στις Βρυξέλλες: την Κύπρο στην εκ περιτροπής προεδρία του Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης και έναν Έλληνα στην προεδρία του Eurogroup  Δεν πρόκειται για θεσμικό «πακέτο», αλλά για μια ταυτόχρονη παρουσία δύο χωρών της νοτιοανατολικής Ευρώπης σε κομβικά κέντρα επιρροής – σε μια χρονιά που δεν αφήνει περιθώρια για λάθη.

Το ευρωπαϊκό ημερολόγιο ξεκινά με πίεση

Το 2026 δεν αρχίζει με λευκή σελίδα. Η ΕΕ καλείται να διαχειριστεί:

• την εφαρμογή των νέων δημοσιονομικών κανόνων,
• την ενεργοποίηση του Συμφώνου Μετανάστευσης στην πράξη,
• τη φθορά της ευρωπαϊκής ανταγωνιστικότητας,
• και ανοιχτά γεωπολιτικά μέτωπα από την Ουκρανία έως τη Μέση Ανατολή.

Σε αυτό το πλαίσιο, η κυπριακή προεδρία δεν καλείται να πάρει αποφάσεις, αλλά να οργανώσει, να συντονίσει και να ξεμπλοκάρει φακέλους. Αν η διαδικασία κολλήσει, το πολιτικό κόστος γράφει «προεδρία».

Μετανάστευση: το πρώτο crash test

Το μεταναστευτικό  αναμένεται να αποτελέσει το πρώτο μεγάλο τεστ αντοχής. Η Κύπρος, χώρα πρώτης γραμμής, ζητά ευρωπαϊκή αλληλεγγύη, την ώρα που ως προεδρεύουσα πρέπει να κρατήσει ισορροπίες ανάμεσα σε κράτη-μέλη με εκ διαμέτρου αντίθετες θέσεις. Αν οι συζητήσεις μπλοκάρουν, η αποτυχία θα χρεωθεί στη διαχείριση. Αν υπάρξει πρόοδος, θα πρόκειται για καθαρή πολιτική επιτυχία.

Ο ρόλος του Έλληνα προέδρου του Eurogroup

Την ίδια στιγμή, ο Έλληνας επικεφαλής του Eurogroup Κυριάκος Πιερρακάκης  μπαίνει σε μια χρονιά υψηλού ρίσκου. Το 2026 σηματοδοτεί την επιστροφή σε πιο αυστηρή δημοσιονομική κανονικότητα, με λεπτές ισορροπίες ανάμεσα στις χώρες του Βορρά και του Νότου. Ο πρόεδρος του Eurogroup δεν νομοθετεί, αλλά καθορίζει τον ρυθμό, την ατζέντα και το κλίμα των συζητήσεων, επηρεάζοντας άμεσα τις αποφάσεις του Ecofin 

Η οικονομία στο επίκεντρο: το πραγματικό τεστ του 2026

Πίσω από τους θεσμικούς ρόλους, το μεγάλο διακύβευμα της χρονιάς είναι οικονομικό. Το 2026 είναι η στιγμή που οι νέοι δημοσιονομικοί κανόνες περνούν από τη θεωρία στην εφαρμογή. Τα κράτη-μέλη καταθέτουν μεσοπρόθεσμα σχέδια για ελλείμματα και χρέος, με πραγματικές δεσμεύσεις και περιορισμένα περιθώρια ελιγμών. Ο τόνος που θα δοθεί στο Eurogroup. Eυελιξία ή αυστηρή πειθαρχία θα κρίνει σε μεγάλο βαθμό τις ισορροπίες εντός της Ευρωζώνης.

Παράλληλα, η ανταγωνιστικότητα της ευρωπαϊκής οικονομίας μπαίνει στο μικροσκόπιο. Η πίεση από τις ΗΠΑ και την Κίνα επαναφέρει στο προσκήνιο συζητήσεις για απλοποίηση κανόνων, μείωση γραφειοκρατίας και νέα εργαλεία στήριξης επενδύσεων. Οι σχετικοί φάκελοι περνούν από το Συμβούλιο, όπου η κυπριακή προεδρία καλείται να ισορροπήσει ανάμεσα σε κράτη που ζητούν ταχύτητα και άλλα που φοβούνται χαλάρωση των κανόνων.

Ιδιαίτερη σημασία έχει και η συζήτηση για την επόμενη ημέρα μετά το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας . Καθώς οι πόροι του RRF ολοκληρώνονται, ανοίγει το ερώτημα από πού θα χρηματοδοτηθούν οι επόμενες μεγάλες επενδύσεις σε ενέργεια, πράσινη μετάβαση και ψηφιακή οικονομία. Χωρίς νέες λύσεις, το επενδυτικό κενό κινδυνεύει να φανεί έντονα – ειδικά στις οικονομίες του Νότου.

Ανατολική Μεσόγειος και ΕΕ–Τουρκία

Η κυπριακή προεδρία συμπίπτει και με αυξημένη κινητικότητα στα ευρωτουρκικά και στην Ανατολική Μεσόγειο . Οποιαδήποτε συζήτηση για αναβάθμιση σχέσεων, τελωνειακή ένωση ή διευκολύνσεις βίζας μπορεί να εξελιχθεί σε πολιτικό ναρκοπέδιο. Η Λευκωσία καλείται να λειτουργήσει ως έντιμος διαμεσολαβητής, χωρίς να «σβήσει» τα εθνικά της ζητήματα.

Οι μεγάλοι πονοκέφαλοι του 2026

Mε Κύπρο και Ελλάδα σε κεντρικούς ρόλους, η υπερέκθεση είναι δεδομένη. Κάθε καθυστέρηση θα μεγεθύνεται, κάθε λάθος θα σχολιάζεται πιο αυστηρά. Στο Eurogroup, ο κίνδυνος είναι εξίσου σαφής. Αν ο πρόεδρος πιέσει για ευελιξία, συγκρούεται με τον Βορρά, αν κρατήσει σκληρή γραμμή, χάνει τον Νότο, αν μείνει ουδέτερος, κατηγορείται για αδράνεια.

Η μεγάλη εικόνα

Με Κύπρο «στο τιμόνι» και Έλληνα «στον ρυθμό», η ΕΕ δεν αλλάζει αυτόματα πορεία. Όμως το 2026 θα δείξει αν τα μικρά κράτη μπορούν να διαχειριστούν μεγάλα μέτωπα και αν η ευρωπαϊκή οικονομία μπορεί να περάσει από τη διαχείριση κρίσεων σε σταθερή πορεία. Το αποτέλεσμα δεν θα κριθεί από τους τίτλους, αλλά από το αν η χρονιά αφήσει χειροπιαστό αποτύπωμα – οικονομικό και πολιτικό.